O tym drzewie, popularnie nazywanym drzewem żydowskim, Biblia nie wspomina z nazwy ani razu, natomiast zostało ono zaliczone do roślin biblijnych poprzez utożsamienie go z tym, na którym odebrał sobie życie Judasz Iskiariota. Oczywiście jest to tylko przypuszczenie bardziej oparte na legendzie niż na konkretnych podstawach historycznych. Jego nazwa być może wiąże się również z wędrówką, którą drzewo musiało pokonać ze swego naturalnego środowiska, czyli Azji Mniejszej, do europejskich zasadzeń botanicznych i ogrodów pałacowych. Początkowo w Europie nazywane właśnie drzewem żydowskim, judejskim lub z Judei, z upływem czasu określone zostało judaszowcem. Niezależnie od tych różnic w nazewnictwie warto przyjrzeć się temu wyjątkowemu przedstawicielowi świata flory, zaliczonego do roślin biblijnych.
Judaszowiec tytułowany „południowy” lub „wschodni” (łac. Cercis siliquastrum) swoim naturalnym obszarem występowania obejmuje Azję Mniejszą i Półwysep Bałkański. Hodowany jest również w Afryce i w cieplejszych rejonach Europy oraz Ameryki Północnej. Sprowadzony w niektóre rejony Polski, bardziej przypomina krzew niż drzewo. W swym naturalnym środowisku zazwyczaj porasta kamieniste, nasłonecznione i ubogie w wodę zbocza. Dorasta nawet do czternastu metrów. Ma luźny pokrój gałęzi oraz gładką w kolorze ciemnej szarości korę pnia. Jego zielone, dorastające do dziesięciu centymetrów, sercowate liście ułożone są naprzeciwlegle i jesienią ulegają żółtemu przebarwieniu. Drzewo kwitnie wyjątkowo obficie jeszcze przed rozwojem liści, na przełomie kwietnia i maja, tworząc zjawiskowe, wyglądające jak baldachimy kwiatowe grona. Najciekawsze w tym drzecie jest jednak to, iż jego purpuroworóżowe, o delikatnym zapachu i jadalne kwiaty wyrastają bezpośrednio na pniu oraz gałęziach. Tę unikatową właściwość botanika określa kauliflorią. Można ją jeszcze spotkać tylko u kakaowca. Natomiast w nawiązaniu do legendy sam kolor kwiatostanów judaszowca ma być wyrazem wstydu, spowodowanym wyborem akurat tego drzewa przez Judasza. Po przekwitnięciu roślina tworzy brązowe owocostany w formie spłaszczonych strąków o długości do dziesięciu centymetrów. Wysuszone, utrzymują się na drzewie przez całą zimę.
Judaszowiec jest zatem niezwykle ciekawym drzewem posiadającym niezwykłą historię, niepotykaną urodę i wyjątkowe właściwości botaniczne. Fascynując, łączy w sobie legendę przeszłości i piękno teraźniejszości. Jest cenionym drzewem w kolekcjach ogrodów botanicznych, gdzie oprócz bycia spadkobiercą atrakcyjnej legendy dodaje ogrodowej przestrzeni romantycznego, a nawet bajkowego wyglądu. Na Bliskim Wschodzie jest kojarzony z płodnością, miłością i odrodzeniem.
o. Mariusz Wójtowicz OCD
